سنی نیوز: پس از گذشت 33 سال از ظهور انقلاب اسلامی و به حاشیه رفتن مفکوره نظام مردمسالاری، و قدرت گرفتن نظام ولایت مطلقه فقیه –یا به عبارت روشنتر خودکامگی و استبداد مذهبی تشیع صفوی-، متأسفانه در تمامی مناطق اهلسنتنشین تبعیضهایی مشاهده میشود و حقوق حقة بیشتر شهروندان نادیده گرفته میشود. بر خلاف فرمودهها و یا شعارهای رهبر انقلاب؛ امام خمینی، كه همواره مذاهب شیعه و سنی را دو بال اسلام و انقلاب میدانست، عملاً از سوی قریب به اتفاق دولتمردان اشكالاتی مشاهده میشود.
وفاق ملّی، یكی از اركان اصلی جامعة مدنی است كه رسیدن به آن در استقرار جامعة قانونمند مؤثر است. مسلماً برای رسیدن به جامعة مدنی، باید از شاهراه وفاق ملی گذشت و بدون مساوات و برابری اجتماعی برای رفع تبعیضهای ملی و مذهبی، جامعة قانونمند معنایی نخواهد داشت. موضوع نگرش به اقلیتهای مذهبی و بهویژه هموطنان اهلسنت، از مقولاتی است كه احتیاج به بازنگری بنیادین دارد. تعیین جایگاه برابر با سایر شهروندان جامعه، برای هموطنان اهلسنت، لازمة رسیدن به وفاق ملی است. امری كه در این سالها مورد بیتوجهی قرار داشته است.
در اوایل انقلاب، با طرح یكی از بندهای قانون اساسی كه داشتن مذهب شیعة اثنیعشری را از شرایط احراز پست ریاستجمهوری میدانست، اعتراضات فراوانی در میان اهلسنت بروز كرد. در این اوضاع و احوال، دولت جمهوری اسلامی دوازدهم تا هفدهم ربیعالاول هر سال قمری را هفتة وحدت نامید كه در جامعه تأثیراتی در اوان همان هفتهها داشت. تأسیس مراكز بزرگ اسلامی در مناطق سنینشین، از دیگر اقدامات دولت در آن زمان بود.
با خاتمة جنگ سیاست نظام در زمینة هموطنان اهلسنت، مثل سایر زمینههای دیگر دچار تغییراتی شد. اما در این میان به نظر میرسید كه دستكم یكی از جناحهای درون حاكمیت قصد ندارد حتی از نظر ظاهری، خود را با شعارهای وحدتطلبانة نظام هماهنگ سازد.
سیاستهای ناهمگون در مناطق اهلسنت، به جای ایجاد وفاق ملی، باعث بروز معضلات اجتماعی گردید. در زیر به مسائل مذهبی اهلسنت اشاره میگردد:
1ـ اساساً فلسفة وجودی تأسیس مركز بزرگ اسلامی غرب كشور رسیدگی به امور اهلسنت بوده است. كه در صورت عدم لحاظ فاكتورهای ذیربط و عدم تغییر ساختار ایدئولوژیك و تعیین راهكارهای مناسب در برخورد با چالشهای مذهبی و سیاسی آتی ناكار آمد و ناموفق خواهد بود.
1ـ1: مدیریت مركز بزرگ اسلامی از بدو تشكیل تاكنون به روحانیون تشیع واگذار شده است. در حالی كه شمار علماء و روحانیون شاخص اهلسنت در كردستان قابل توجه میباشد، لذا در بخش اعتمادسازی مركز فوق به واسطه عامل مذكور ناموفق بوده است.
1ـ2: شهریة دریافتی طلاب و روحانیون سنی مذهب كه تحت پوشش مركز بزرگ هستند، فوقالعاده ناچیز است. در حالی كه روحانیون شیعة شاغل در مركز بزرگ از وضعیت مناسب مالی برخوردار بودهاند...و این تفاوت وضعیت معیشت و سطح زندگی از سوی برخی محافل سیاسی و مذهبی ذیمدخل در مقام مقایسه قرار گرفته كه برآیند این موضوع برای وجهة نظام اسلامی مطلوب نبوده است.
1ـ3: برابر اظهارات برخی از علمای اهلسنت مركز بزرگ اسلامی غرب كشور، علیرغم بودجة كافی كمترین میزان را به طلاب منطقه تخصیص داده و بودجة مركز عملاً تحت عناوین دیگری هزینه میگردد. از جمله خرید ساختمان در شهرهای قم و تهران كه در اختیار روحانیون اهلسنت قرار نمیگیرد. ضمن اینكه این عمل فاقد توجیه منطقی نیز میباشد.
2ـ شبكة استانی رادیو و تلویزیون كردستان، در صورت لحاظ شرایط قومی و مذهبی منطقه میتوانست عملكرد مطلوبی به دنبال داشته باشد؛ به عنوان مثال، در حالی كه بیش از 90% مردم كردستان سنیمذهب میباشند، شبكة استانی اذان را به افق زمانی تشیع پخش مینماید.
3ـ از آنجا كه شبكة استانی سیما نتوانسته است در خصوص بهینهسازی مطالبات قومی، مذهبی، و مردمی كردستان مطابق انتظار عمل نماید، برابر اظهارات برخی شخصیتها مذهبی سیاسی منطقه، گروههای مذهبی در قالب ابزارهای رسانهای همانند سیدی و كاست برنامههای مذهبی خود را برای پخش به شبكههای فعال در كردستان عراق و دیگر شبكههای ماهوارهای كردی ارسال مینمایند.
5ـ سؤالات بخش معارف اسلامی كنكور سراسری بر اساس متون مذهبی و احكام و عقاید شیعه تهیه میشود كه در نتیجة عدم آشنایی دانشآموزان سنیمذهب با سؤالات مذكور موجب فقدان رقابت منطقی با رقبا در راهیابی آنان به دانشگاه میگردد. بر این اساس هر ساله بعد از برگزاری آزمون سراسری موج اعتراض دانشآموزان اهلسنت و خانوادههای وابسته در خصوص موضوع مذكور برانگیخته میشود.
6 ـ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز بیشتر كتب علماء و دانشمندان اهلسنت را ارائه نكرده و یا آنها را مشروط كرده است. كه بیشتر علماء و دانشمندان اهلسنت از این مسأله ناراضی و ناراحت هستند.
در این راستا پیشنهاداتی به دولتمردان ارائه میگردد:
1ـ مركز بزرگ اسلامی غرب كشور، به عنوان نماد خدمترسانی جمهوری اسلامی به روحانیون اهلسنت منطقه، با عنایت به واقعیات موجود نتوانسته به اهداف مطلوب جامعة عمل بپوشاند لذا برای اصلاح ساختار و ترمیم وجهة آن راهكارهای ذیل پیشنهاد میگردد:
1ـ2: تصدی مركز بزرگ اسلامی به روحانیون تسنن واگذار تا قدرت مانور برخی جریانهای مذهبی-سیاسی افراطی سلب گردد.
1ـ3: با توجه به تقاضای طلاب و روحانیون اهلسنت، امور رسیدگی به روحانیون منطقه از حوزة مركز بزرگ اسلامی خارج و به سازمان اوقاف و امور خیریه محول گردد.
3ـ با عنایت به اعتقادات و باورهای اهلسنت نسبت به تصحیح منابع سؤالات معارف اسلامی كنكور سراسری، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری همانگونه كه در بحث اقلیتهای دینی اقدام نموده است، اقدامات مقتضی معمول نمایند.
4ـ ادامة روند استفاده و به كارگیری نیروهای متخصص اهلسنت بر اساس اصل شایسته سالاری در تمام سطوح مدیریت كلان اعم از دولتی و لشكری به طور جدی دنبال شود.
5ـ به منظور كاهش انگیزه و گرایش مردم به شبكههای تلویزیونی خارجی و ماهوارهای، صدا و سیما میتواند با توجه به واقعیتهای مذهبی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی مناطق سنینشین با استفاده و بهرهگیری از شخصیتهای هنری، مذهبی منطقه نقش مؤثری در گرایش مردم به نظام جمهوری اسلامی داشته باشد. كه متأسفانه تاكنون سیاستهای جاری سیما در این زمینه جوابگو نبوده است.
7ـ در راستای اجرای اصل 15 قانون اساسی اجازة تدریس زبان و ادبیات كردی میتواند در ساماندهی مطالبات قومی منطقه مؤثر واقع گردد.
8 ـ از آنجایی كه شخصیتهای سیاسی-مذهبی كردستان همواره نقش مهم و مؤثری در جریان تحولات سیاسی-اجتماعی استان ایفا نمودهاند، به همان میزان نیز میتوانند در كنترل اوضاع كردستان بهویژه مسائل قومی و مذهبی مؤثر باشند. لذا تعامل مثبت با این قشر از جامعة اهلسنت به عنوان یك راهكار مناسب پیشنهاد میگردد.
9ـ فقدان ساز و كارهای مناسب و وحدت رویه در راستای چگونگی تعامل و تقابل با مسائل قومی و مذهبی موجب سلیقهای برخورد نمودن برخی سازمانها با مسائل مذكور شده است. لذا پیشنهاد میگردد برای اینكه مصوبات شورای تأمین استانها ضمانت اجرایی داشته باشند، به منظور خودداری برخی سازمانها و اشخاص از اعمال سلیقه و تكروی در مسائل، موضوع در شورای امنیت كشور مطرح و برای حل مشكل تمهیدات مناسب اتخاذ گردد.
جمعیت اهلسنت ایران به خاطر برخی مسایل در هالهیی از ابهام است. در این جا به برخی از دادههای آمار سازمان آمار كشور، سازمان تبلیغات اسلامی و معاونت سیاسی استانداریهای سراسر كشور اشاره میشود، سپس آمار دقیق اهلسنت با توجه به تحقیقات نگارنده در استان های اهلسنت نشین ارایه میگردد:
|
نام استان
|
جمعیت كل استان
|
جمعیت شیعه
|
جمعیت اهلسنت
|
مساجد شیعه
|
مساجد سنی
|
|
آذربایجان شرقی
|
3325540
|
3320410
|
5310
|
4711
|
ـ
|
|
آذربایجان غربی
|
2496320
|
1280245
|
1216075
|
1541
|
1465
|
|
اردبیل
|
1168011
|
1146511
|
21500
|
1618
|
ـ
|
|
اصفهان
|
3923255
|
3923255
|
ـ
|
4432
|
ـ
|
|
ایلام
|
487886
|
487886
|
ـ
|
211
|
ـ
|
|
بوشهر
|
743675
|
701675
|
42000
|
743
|
106
|
|
تهران
|
11176239
|
11162839
|
13400
|
3007
|
ـ
|
|
چهارمحلبختیاری
|
761168
|
761168
|
ـ
|
425
|
-
|
|
خراسان
|
6047661
|
5677733
|
369928
|
6966
|
746
|
|
خوزستان
|
3746772
|
3746022
|
750
|
1555
|
2
|
|
زنجان
|
1036873
|
1035273
|
1600
|
1030
|
-
|
|
سمنان
|
501447
|
501447
|
-
|
689
|
-
|
|
سیستان و بلوچستان
|
1722579
|
898184
|
824395
|
322
|
3546
|
|
فارس
|
3817036
|
3695036
|
122000
|
2770
|
211
|
|
قزوین
|
968275
|
958275
|
10000
|
969
|
-
|
|
قم
|
853044
|
853044
|
-
|
669
|
-
|
|
كردستان
|
1376383
|
130399
|
1242984
|
10
|
17686
|
|
كرمان
|
2004328
|
1993978
|
13050
|
1837
|
21
|
|
كرمانشاه
|
1778596
|
1364863
|
413733
|
338
|
341
|
|
كهكیلویه و بویراحمد
|
544356
|
544356
|
-
|
282
|
-
|
|
گلستان
|
1361768
|
835026
|
514742
|
809
|
1017
|
|
گیلان
|
2241896
|
2123596
|
118300
|
2557
|
89
|
|
لرستان
|
1584434
|
1584434
|
-
|
769
|
-
|
|
مازندران
|
4028296
|
4026041
|
3097
|
1830
|
-
|
|
مركزی
|
1228813
|
1228813
|
-
|
1830
|
-
|
|
هرمزگان
|
1062155
|
684155
|
378000
|
937
|
1032
|
|
همدان
|
1677957
|
1677957
|
-
|
1430
|
-
|
|
یزد
|
750769
|
750769
|
-
|
1778
|
-
|
|
جمع
|
62385513
|
57078371
|
5307142
|
47291
|
10344
|
آمار نسبتاً دقیق
|
نام استان
|
جمعیت كل استان
|
جمعیت شیعه
|
جمعیت اهلسنت
|
مساجد شیعه
|
مساجد سنی
|
|
آذربایجان شرقی
|
3325540
|
3310280
|
15260
|
4711
|
-
|
|
آذربایجان غربی
|
2496320
|
778320
|
1718000
|
1541
|
1465
|
|
اردبیل
|
1168011
|
1125511
|
41500
|
1618
|
-
|
|
اصفهان
|
3923255
|
3919604
|
3651
|
4432
|
-
|
|
ایلام
|
487886
|
481655
|
6231
|
211
|
-
|
|
بوشهر
|
743675
|
659675
|
84000
|
743
|
106
|
|
تهران
|
11176239
|
10020007
|
1156232
|
3007
|
-
|
|
چهارمحلبختیاری
|
761168
|
760018
|
1150
|
425
|
-
|
|
خراسان
|
6047661
|
5296400
|
751261
|
6966
|
746
|
|
خوزستان
|
3746772
|
3745611
|
1161
|
1555
|
2
|
|
زنجان
|
1036873
|
1034303
|
2570
|
1030
|
-
|
|
سمنان
|
501447
|
501237
|
2100
|
689
|
-
|
|
سیستان و بلوچستان
|
1722579
|
570268
|
1152311
|
322
|
3546
|
|
فارس
|
3817036
|
3622925
|
194111
|
2770
|
211
|
|
قزوین
|
968275
|
966091
|
22166
|
969
|
-
|
|
قم
|
853044
|
84204
|
1100
|
669
|
-
|
|
كردستان
|
1376383
|
47184
|
1299199
|
10
|
17686
|
|
كرمان
|
2004328
|
1985878
|
18450
|
1837
|
21
|
|
كرمانشاه
|
1778596
|
964197
|
814399
|
338
|
341
|
|
كهكیلویه و بویراحمد
|
544356
|
542256
|
2100
|
282
|
-
|
|
گلستان
|
1351768
|
542256
|
819154
|
809
|
1017
|
|
گیلان
|
2241896
|
542614
|
195600
|
2557
|
89
|
|
لرستان
|
1584434
|
2046296
|
3100
|
769
|
-
|
|
مازندران
|
4028296
|
1584124
|
4100
|
3097
|
-
|
|
مركزی
|
1228813
|
4024196
|
1100
|
1830
|
-
|
|
هرمزگان
|
1062155
|
1227712
|
490800
|
937
|
1032
|
|
همدان
|
1677957
|
490800
|
1205
|
1430
|
-
|
|
یزد
|
750769
|
2169962
|
360
|
1778
|
-
|
|
جمع
|
62405532
|
53043584
|
8802371
|
47332
|
26262
|
لازم به تذکر است که آمار فوق در سال 1382- 83 تهیه شده است. و با عنایت به ازدیاد روزافزون جمعیت آمار مندرج در جدول فعلی تغییراتی داشته است.